ความรู้

พระอุปคุต​กับความเชื่อแห่งแผ่นดิน​อีสาน

457
คัดลอกลิงค์
คัดลอกลิงค์
แจ้งตรวจสอบ
พระอุปคุต​กับความเชื่อแห่งแผ่นดิน​อีสาน

สิ่งหนึ่งที่สังเกตเห็นเป็นประจำในการจัดงานบุญในภาคอีสาน​ หรือภาคตะวันออกเฉียงเหนือ​ คือการสร้างหอพระอุปคุต​ ซึ่งเป็นความเชื่อที่ทำกันมาแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน​ เราสามารถเห็นการสร้างหอพระอุปคุตได้ทุกพื้นที่ในภาคอีสาน​

หาสร้างหอพระอุปคุตในบริเวณ​ที่มีการจัดงานบัญในภาคอีสาน ที่มา​ : ภาพหอพระอุปคุต​ จากเพจ​ Mahasarakham​ ​University​

โดยคนอีสานมีความเชื่อว่า​ หากมีงานบุญ​ เช่น​ บุญประเพณี​ บุญแจกข้าว(อุทิศส่วนกุศล​ให้แด่ผู้ตาย)​  บุญซำฮะ​ ฯลฯ​ จะต้องมีการสร้างหอพระอุปคุตขึ้นมา​ เพื่อให้พระอุปคุตเป็นผู้ปกปักรักษาและดูแลงานให้เกิดความเรียบร้อยสำเร็จไปด้วยดี

โดยชาวบ้านจะสร้างหอพระอุปคุตไว้มุมใดมุมหนึ่งในบริเวณ​งาน​ โดยส่วนมากจะสร้างจากไม้ไผ่​ หรืออุปกรณ์​ที่หาได้ในชุมชน​ หลังจากสร้างหอพระอุปคุตแล้ว​ จะต้องมีพิธีการอันเชิญพระอุปคุตมาประดิษฐาน​ โดยจะต้องไปอัญเชิญขึ้นจากน้ำ​ ตามแบบประเพณีอีสานโบราณ​ ซึ่งมีความเชื่อกันว่าพระอุปคุต​ เป็นพระเถระที่มีฤทธิ์​มาก​ ซึ่งไปบำเพ็ญ​เพียร​ที่ใต้ท้องทะเล​ การอัญเชิญ​จึงต้องอัญเชิญ​ขึ้นจากน้ำ

Advertisement

Advertisement

การอัญเชิญ​พระอุปคุตขึ้นจากน้ำ ที่มา​ : ภาพอันเชิญพระอุปคุตขึ้นจากน้ำ​ จากเพจ​ Mahasarakham​ ​University​

หลังจากที่อัญเชิญ​ขึ้นจากน้ำแล้ว​ ก็จะนำไปประดิษฐาน​ไว้ที่หอพระอุปคุตที่สร้างไว้​ จากนั้นจะมีพิธีการอาราธนา​ และบวงสรวง​บูชา​ โดยการอารธนาและการบูชาจะต้องทำก่อนที่จะเริ่มงาน​ ซึ่งสิ่งที่จะต้องนำมาบูชาพระอุปคุตได้แก่

1.​ ผ้าไตร​ 1​ ไตร

2.​ บาตรพระ

3.​ ตาลปัตร

4.​ ธูป

5.​ เทียน

6.​ ขันห้า​ (ดอกไม้​ 5​ คู่​ เทียน​ 5​ คู่​ เงิน​ 5​ บาท)

7.สำรับอาหาร​ (กลับข้าว​ 4​ อย่าง​ ประกอบด้วย​ คราว​ 3​ อย่าง​ หวาน​ 1​ อย่าง​ น้ำ​ 1​ แก้ว​ หมากพลู​ บุหรี่​ ก่องข้าว)

8.​ ขันหมากเบ็ง

การอาราธนาบูชาพระอุปคุต ที่มา​ : พิธีอาราธนา​พระอุปคุต​ จากเพจ​ Mahasarakham​ ​University​

นอกจากนี้บางพื้นที่ยังมีการแห่พระอัปคุต​ ก่อนนำไปประดิษฐาน​อีกด้วย​ กล่าวคือ​ หลังจากการนำพระอุปคุตขึ้นจากน้ำแล้ว​ จะนำไปแห่แล้วค่อยนำไปประดิษฐาน​ไว้หอพระอุปคุตที่ได้สร้างไว้​ ซึ่งแต่ละชุมชนแต่ละพื้นที่ก็มีความแตกต่างกันบ้างในทางปฏิบัติ​ แต่ในทางความเชื้อแล้ว​ ทุกพื้นที่ล้วนมีวัตถุประสงค์​เดียว​กัน​ ในการสร้างหอพระอุปคุต​ คือการให้พระอุปคุตได้ดูแลรักษางาน​ ไม่ให้สิ่งที่ไม่ดีเข้ามาในบริเวณงานได้  อันจะส่งผลให้งานสำเร็จโดยดีทุกประการ​

Advertisement

Advertisement

การประกอบพิธีกรรมนี้นอกจากจะเป็นการแสดงถึงความเชื่อของคนอีสานแล้ว​ ยังเป็นการแสดงให้เห็นถึงความสามัคคีในการรวมตัวกันประกอบพิธีกรรมของคนอีสาน​แสดงให้เห็นว่าคนอีสานมักมีพิธีกรรม​ที่รวมกลุ่มกันทำ​ เนื่องจากโดยนิสัยของคนอีสานแล้ว​ จะมีการรวมกลุ่ม​กันตลอดเวลา​ เพื่อจะได้มีโอกาสช่วยเหลือเกื้อกูล​กัน​ มีการแบ่งปันซึ่งกันและกัน​ อันเป็นสิ่งที่ดีงามในสังคม

การแห่พระอุปคุตเพื่อไปประดิษฐาน​ที่มา​ : ภาพการแห่พระอุปคุต​ จากเพจ​ Mahasarakham​ ​University​

พิธีกรรมนี้ถูกถ่ายทอดโดยบรรพบุรุษ​ของคนอีสานที่ยังคงสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่นจนถึงปัจจุบัน​นี้​ ก็ยังสามารถเห็นได้ในทุกพื้นที่ของภาคอีสาน​ ซึ่งแสดงให้เห็นถึงความเชื่อที่แรงกล้าในพระอุปคุตของคนในภาคอีสาน​ และยังจะคงสืบทอดต่อไป

การบูชาพระอุปคุต

คัดลอกลิงค์
คัดลอกลิงค์
แจ้งตรวจสอบ

ความคิดเห็น

กรุณาเข้าสู่ระบบเพื่อทำการคอมเม้นต์