คัดลอกลิงค์

ความรู้

“ลดเวลาเรียน เพิ่มเวลารู้” ชวนนักเรียนสืบสาน...ข้าวหลาม

วนิดา โจมฤทธิ์
วนิดา โจมฤทธิ์
|2 min read
อ่านบทความอื่นจาก วนิดา โจมฤทธิ์
แจ้งตรวจสอบ
“ลดเวลาเรียน เพิ่มเวลารู้” ชวนนักเรียนสืบสาน...ข้าวหลาม

                                                                                   “ลดเวลาเรียน เพิ่มเวลารู้”

                                                                               ชวนนักเรียนสืบสาน...ข้าวหลาม

                                                                                          ภูมิปัญญาไทย

     ข้าวหลาม  ทางใต้เรียก “เหนียวหลาม” ตรงตัวเลย เพราะข้าวที่จะนำมาหลามเป็นข้าวเหนียว  ข้าวหลามหรือเหนียวหลามไม่ใช่ว่าใครจะทำกันได้ง่ายๆหรือทำกันได้บ่อย ๆ เรียกว่า ถ้าใครคิดจะทำข้าวหลามก็ต้องคิดทำกันทั้งหมู่บ้าน  ชักชวนกันมาลงหุ้นข้าวเหนียว หุ้นมะพร้าวเป็นที่เอิกเกริก  หาทำเลเหมาะๆ ใต้ร่มไม้ชายคลองหรือข้างป่ายาง  มีแคร่ไว้สักตัวสำหรับนั่งกรอกข้าวเหนียวและวางอุปกรณ์บรรดามีรูปภาพ

    แล้วก็จะต้องมี “แม่งาน” หรือ “หัวเรือใหญ่”อยู่อย่างน้อยสัก 1-2 คน ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญคอยกำกับเรื่องการทำข้าวหลามให้เป็นไปตามขั้นตอน  ไม่เช่นนั้นการทำข้าวหลามไม่มีทางได้เกิดแน่  เพราะมันมีขั้นตอนยุ่งยาก  อีกทั้งวัสดุอุปกรณ์ก็ต้องเตรียมเสาะหาให้พรักพร้อม  ตั้งแต่หาไม้ไผ่ที่เหมาะกับการทำข้าวหลาม ทางใต้ก็จะมีไผ่สีสุก หรือไม่ก็ไผ่บ้านหรือไผ่เลี้ยง ต้องไปตัดทางสาคูมาเพื่อจะเอามาทำจุกกระบอกเหนียวหลาม  ต้องมีคนขูดมะพร้าว  คั้นน้ำกะทิ คนกรอกข้าวเหนียวกรอกกะทิใส่กระบอกไม้ไผ่  คนก่อไฟย่างข้าวหลาม คนคอยพลิกกระบอกข้าวหลาม ฯลฯ เรียกว่า ถ้าวันไหนทำเหนียวหลามแปลว่าวันนี้ชาวบ้านละแวกนี้มีการชุมนุมใหญ่เป็นวันพิเศษ  กิจกรรมหรือนัดหมายอื่นหยุดก่อน  ค่อยทำต่อวันหลังรูปภาพ

Advertisement

Advertisement

   ข้าวหลามถือเป็นภูมิปัญญาไทย มีกันเกือบทุกภาค แต่ก็ไม่ได้ทำกันง่ายๆอย่างที่บอก  เด็กรุ่นใหม่แทบไม่รู้ว่าข้าวหลามมีวิธีการทำอย่างไร  วันนี้ กิจกรรมลดเวลาเรียนฯโรงเรียนบ้านควนหมอทองจึงบูรณาการการทำข้าวหลามเป็นกิจกรรมการเรียนรู้หลัก  เนื่องจากเรามี “วิทยากร”ผู้เชี่ยวชาญอยู่ใกล้ ๆ แล้ว นั่นก็คือ “ลุงมล” นักการภารโรงผู้ใจดีของเด็ก ๆ แล้วก็เชิญป้า ๆ ในหมู่บ้านมาอีก 2-3 คนมาเป็นผู้ช่วยวิทยากรรูปภาพ

Advertisement

Advertisement

   ขั้นแรกเข้าป่าหากระบอกไม้ไผ่กันก่อน  ไม้ไผ่ที่หาได้สำหรับการทำข้าวหลามทางใต้ ก็คือ ไผ่สีสุก ไผ่เลี้ยงหรือไผ่บ้าน  หาไผ่มาได้แล้วก็นำมาเลื่อยให้เป็นท่อนๆขนาดให้เท่าๆ กันประมาณสัก10-12 นิ้ว

   เตรียมทางสาคูและใบตองไว้สำหรับเป็นจุกปิดกระบอกข้าวหลาม ทางสาคูตัดท่อนความยาวสักนิ้วครึ่ง

   ล้างข้าวเหนียวหลายๆน้ำให้สะอาด แล้วแช่ไว้สัก 2-3 ชั่วโมง  เตรียมหัวกะทิผสมน้ำตาลและเกลือ สัดส่วนระหว่างข้าวเหนียวกับหัวกะทิ 1: 2 กก. ส่วนน้ำตาลชิมดูอย่าให้หวานมาก (ข้าวหลามจะเน้นความมัน)

Advertisement

Advertisement

   หลังจากแช่ข้าวเหนียวและนำมาใส่ตะกร้าให้สะเด็ดน้ำแล้ว  ก็นำมากรอกใส่กระบอกระหว่างกรอกก็ให้กระแทกกระบอกเบาๆเติมข้าวเหนียวไปเรื่อย ๆ จนเต็ม(แต่ให้เผื่อไว้ใส่จุกสาคูด้วย)  กรอกข้าวเหนียวเต็มแล้วก็กรอกกะทิที่ผสมน้ำตาลกับเกลือไว้แล้วตามลงไป    ก่อนสวมจุกสาคูให้รองด้วยใบตองก่อน

   ระหว่างนั้น  คนก่อไฟเตรียมสถานที่ย่างข้าวหลามโดยหาเหล็กเส้นกลมๆมาพาดเข้าเป็นราวสำหรับวางกระบอกข้าวหลาม ก่อไฟใต้ราวเหล็กเกลี่ยก้อนถ่านให้เป็นแนวยาวตามราวเหล็กแล้ว จึงนำกระบอกข้าวหลามที่เตรียมไว้มาวางเรียงในลักษณะตั้งเอนขึ้นให้พิงกับแนวหลักที่ทำจากท่อนเหล็ก  ควรพลิกข้าวหลามอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้ข้าวหลามสุกอย่างทั่วถึง และไม่ให้ข้าวหลามไหม้บริเวณใดบริเวณหนึ่ง  หากกะทิเดือดมาก ต้องคอยดึงจุกข้าวหลามออก แล้วเทกะทิใส่เข้าไปใหม่   ย่างไปเรื่อย ๆ สักประมาณ 1 ชั่วโมง ข้าวหลามก็จะสุกรูปภาพ

 กิจกรรม “ลดเวลาเรียน เพิ่มเวลารู้” สืบสานภูมิปัญญาไทย ครั้งนี้เป็นไปอย่างสนุกสนานน่าตื่นเต้น  นักเรียนทุกคนได้รู้ได้เห็นได้ลงมือทำได้ช่วยกันคนละไม้ละมือ ใช้เวลากว่าครึ่งค่อนวัน ก็ได้เหนียวหลามแสนอร่อยฝีมือตัวเองไปฝากพ่อแม่คนละกระบอกสองกระบอก...ที่แน่ๆ คือได้รอยยิ้มและเสียงหัวเราะและได้สืบสานภูมิปัญญาไทยอาหารพื้นบ้านทำยาก(มาก)อย่างข้าวหลามค่ะ 

 

รูปภาพโดยผู้เขียน

 

 

ความคิดเห็น

Advertisement

Advertisement

Advertisement

บทความล่าสุด