คัดลอกลิงค์

ความรู้

NC สยาม ขนบบทอัศจรรย์ในวรรณคดี

169
Manee
Manee
|3 min read
อ่านบทความอื่นจาก Manee
แจ้งตรวจสอบ
NC สยาม ขนบบทอัศจรรย์ในวรรณคดี

เมื่อเอ่ยถึงเรื่องบทอัศจรรย์ในวรรณคดี หลายคนพอจะทราบแล้วว่าคืออะไร แต่หลายคนยังสงสัยว่าบทอัศจรรย์คือบทอะไรกันแน่นะ ใช่การแสดงอิทธิฤทธิ์ของตัวละครหรือเปล่า วันนี้เราจะพาทุกคนมาคนหาคำตอบของ "บทอัศจรรย์" กันค่ะ

บทอัศจรรย์คืออะไร

บทอัศจรรย์ คือบทพรรณนาการมีเพศสัมพันธ์ของตัวละครชายหญิง โดยใช้สัญลักษณ์มากล่าวอุปมา อุปไมย ไม่กล่าวอย่างตรงไปตรงมา ซึ่งกวีแต่ละท่านจะมีการเสนอบทอัศจรรย์แตกต่างกันไป เช่น เปรียบเทียบกับคลื่น ลม พายุ ปากอ่าว ผีเสื้อ ดอกไม้ เป็นต้น การอ่านบทอัศจรรย์จำเป็นต้องตีความ และอาศัยจินตนาการ จึงจะเข้าใจได้

อย่างที่กล่าวไปแล้วนะคะว่า บทอัศจรรย์มีขนบในการประพันธ์คือ ใช้สัญลักษณ์แทนการกล่าวถึงโดยตรง เพราะเรื่องการร่วมเพศเป็นเรื่องน่าอาย พูดตรง ๆ ไม่ได้ แต่นั่นก็เป็นธรรมชาติของมนุษย์ ซึ่งบทอัศจรรย์นี่แหละค่ะที่ช่วยทำให้วรรณคดีครบรส ดังนั้น บทอัศจรรย์จึงเป็นการแสดงความสามารถของกวีและศิลปะการใช้ภาษาไม่ใช่อนาจาร

Advertisement

Advertisement

เมื่อวรรณคดีที่มีเนื้อเรื่องแสดงพฤติกรรมของตัวละครที่เป็นมนุษย์ มีรัก โลภ โกรธ หลง จึงต้องมีบทแสดงความรักกันเสียหน่อย หลาย ๆ เรื่องนอกจากพระนางจะปิ๊งกันเองแล้ว บางเรื่องเทวดายังเป็นแม่สื่อชักนำ โดยการอุ้มสม ที่แปลตรงตัวว่า อุ้มให้ไปสมสู่กัน หรือที่เรามักเรียกว่า เทวดาอุ้มสมนั่นเองค่ะ ก่อนอื่นเราจะมาพาจำแนกบทอัศจรรย์ของตัวละครว่ากวีแต่ละท่านประพันธ์บทอัศจรรย์นี้อย่างไรบ้าง กวีบางท่านอาจใช้สัญลักษณ์มาเปรียบเทียบ บางท่านแต่งบทอัศจรรย์นิดหน่อยพอเป็นพิธี บางท่านก็บรรยายจนเห็นภาพเป็นฉาก ๆ ซึ่งเราสามารถแบ่งฉาก NC นี้ออกเป็น 2 หัวข้อใหญ่ ๆ ดังนี้ค่ะ

คำอธิบาย

1. การบรรยายอย่างรวบรัด


น้องเอ๋ยเลิกทีที่ขุ่นเคือง            จะกระเดื่องกระดากดื้นผินไปไหน

Advertisement

Advertisement

ว่าพลางสอดคล้องทำนองใน     สำราญใจจนหลับไปกับนาง  (ขุนช้างขุนแผน)

บทอัศจรรย์ของตัวอย่างบทประพันธ์ข้างต้น แสดงให้เห็นถึงการร่วมรักของตัวละคร ซึ่งกวีใช้การบรรยายพฤติกรรม อากัปกิริยาของตัวละครเพียงสั้น ๆ ก่อนดำเนินเนื้อเรื่องต่อไปค่ะ โดยการบรรยายจะแตกต่างจากการพรรณนาตรงที่การบรรยายจะไม่อธิบายเจาะลึกมาก 

 

2. การพรรณนาฉาก NC อย่างถี่ถ้วน


พลางอิงแอบแนบน้องประคองเคล้า         คอยต้องเต้าเต่งอุรามารศรี

พระเชยปรางค์ทางฉะอ้อนอ่อนอินทรีย์     ร่วมฤดีเดือนหงายสบายใจ

อัศจรรย์ครั่นครื้นเป็นคลื่นคลั่ง                 เพียงจะพังแผ่นผาสุธาไหว

กระฉอกฉาดหาดเหวเป็นเปลวไฟ            พายุใหญ่เขยื้อยโยกกระโชกพัด

เมขลาล่อแก้วแววสว่าง                          อสูรขว้างเขวี้ยงขวานประหารหัด

Advertisement

Advertisement

พอฟ้าวาบปลาบแปลบแฉลบลัด              เฉวียนฉวัดวงรอบขอบพระเมรุ

พลาหกเทวบุตรก็ผุดพุ่ง                          เป็นฝนฟุ้งฟ้าแดงดังแสงเสน

สีขรินทร์ อิสินธรก็อ่อนเอน                      ยอดระเนนแนบน้ำแทบทำลาย

สมพาสเงือกเยือยเย็นเหมือนเล่นน้ำ         ค่อยเฉื่อยฉ่ำชื่นชมด้วยสมหมาย

สัมผัสพิงอิงแอบเป็นแยบคาย                  ไม่เคลื่อนคลายคลึงเคล้าเยาวมาลย์  (พระอภัยมณี)

การแบ่งหัวข้อบทอัศจรรย์ข้างต้น แสดงให้เห็นว่าบทอัศจรรย์ไม่ใช่ทั้งหมดของวรรณคดี แต่เป็นส่วนหนึ่งของเนื้อเรื่องเพื่อให้วรรณคดีเรื่องนั้นสมบูรณ์มากยิ่ง แล้วความเฉลียวฉลาดของกวีจึงทำให้การมีเพศสัมพันธ์ของตัวละครไม่ใช่การอนาจาร การบรรยายฉากสั้น ๆ ก็เพื่อให้เนื้อเรื่องดำเนินอย่างกระชับ การพรรณนายาว ๆ ก็ไม่ใช่ว่าคนแต่งหมกหมุ่น แต่เพื่อเป็นการแสดงความสามารถในการใช้ภาษา และอธิบายถึงพฤติกรรม อารมณ์ของตัวละคร โดยใช้วรรณศิลป์แต่งขึ้นให้ไพเราะนั่นเอง หากเราไม่ตีความเราก็จะไม่เข้าใจ เหมือนกับบทอัศจรรย์ของพระอภัยมณีที่เอ่ยข้างต้น ถ้าเราไม่ตีความก็อาจจะเข้าใจว่าเป็นเหตุการณ์พายุฝนฟ้าคะนองธรรมดา ๆ 

บทอัศจรรย์

 

 นอกจากนี้บทอัศจรรย์ในวรรณคดียังมีอีกหลายเรื่องเลยค่ะ บางเรื่องก็เเต่งขึ้นเพื่อให้เกิดความสนุกสนาน บางเรื่องก็บรรยายถึงพริกถึงขิงเสียจนคนอ่านหน้าแดงไปตาม ๆ กัน วันนี้เรามีบทอัศจรรย์ที่ใช้สัญลักษณ์ต่าง ๆ เปรียบเทียบมาเป็นน้ำจิ้มให้ผู้อ่านได้อ่านกัน จะมีเรื่องอะไรบ้างนั้น ตามไปดูกันเลยค่า

 


ระเด่นลันได

บทอัศจรรย์ระหว่างระเด่นกับนางประแดะ

"อัศจรรย์ลั่นพิลึกกึกก้อง                 ฟ้าร้องครั่นครื้นดังปืนใหญ่

เกิดพายุโยนยวบสวบสาบไป           หลังคาพาไลแทบเปิดโปง

ฝนตกห่าใหญ่ใส่ซู่ซู่                       ท่วมคูท่วมหนองออกนอกเจิ่ง

คางคกขึ้นกระโดดโลดลองเชิง        อึ่งอ่าเริงร่าร้องแล้วพองคอ

นกกระจอกออกจากวิมานมะพร้าว     ต้องฝนทนหนาวอยู่งอนหง่อ

ขนคางหางปีกเปียกจนมอซอ           ฝนก็พอขาดเม็ดเสร็จบันดาล"

 


รามเกียรติ์

บทอัศจรรย์ระหว่างหนุมานกับนางสุพรรณมัจฉา

"พระสมุทรตีฟองนองระลอก          คลื่นกระฉากฟัดฝังกุลาหล

เมฆมัวทั่วทิศพโยมบน                  ฝนสวรรค์พรอยพรมสุมาลี

อันดวงโกสุมปทุมมาลย์                ก็แบ่งบานคลี่คลายเกสรศรี

สองสมชมรสฤาดี                         ต่างเกษมเปรมปรีย์ทั้งสองรา"

 


ลิลิตพระลอ
บทอัศจรรย์ระหว่าง พระลอ และ พระเพื่อนกับพระแพง

บุษบาบานคลี่คล้อย      สร้อยแลสร้อยซ้อนสร้อย

เสียดสร้อยสระศรี ฯ

ภุมรีคลึงคู่เคล้า             กลางกมลยรรเย้า

ยั่วร้องขานกัน ฯ

สรงสระสวรรค์ไป่เพี้ยง    สระพระนุชเนื้อเกลี้ยง

อาบโอ้เอาใจ ฯ

อ่านหนังสือ

บทอัศจรรย์ไม่ได้มีไว้เพื่อให้ความบันเทิงหรือเพื่อให้วรรณคดีเรื่องนั้นครบรสเพียงอย่างเดียว แต่ยังสะท้อนให้เห็นว่าเรื่องเพศเป็นเรื่องธรรมดาสามัญของมนุษย์ ในขณะเดียวกันการพูดเรื่องเพศในที่สาธารณะก็ไม่เป็นที่ยอมรับเพราะเป็นเรื่องที่ไม่เหมาะสม กวีจึงแต่งบทอัศจรรย์โดยใช้วรรณศิลป์การใช้คำ การเล่นคำ การใช้สัญลักษณ์ เป็นต้น

ขณะเดียวกันเมื่อเราวิเคราะห์คุณค่าบทอัศจรรย์ในแง่ของศิลปะการประพันธ์ เราก็ต้องให้ความสนใจเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจากบทนั้น ๆ ด้วย บางฉาก บางตอนอาจเป็นการใช้ความรุนแรงหรือข่มขืน ในฐานะคนอ่านอย่างเรา ๆ ก็ไม่ควรสนับสนุนการกระทำที่รุนแรงแบบนี้ อ่านเพื่อวิเคราะห์ อ่านเพื่อความบันเทิงจรรโลงใจ อ่านเพื่อให้รู้ขนบของวรรณคดีไทย แล้วเก็บสิ่งที่ดีและมีประโยชน์ไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันค่ะ

 


ภาพจาก

Manee

freepik.com

pixabay.com

pixabay.com

ความคิดเห็น

Advertisement

Advertisement

Advertisement

บทความล่าสุด