ความรู้

ทบทวนความจำกับ "คำประสม"

449
คัดลอกลิงค์
คัดลอกลิงค์
แจ้งตรวจสอบ
ทบทวนความจำกับ "คำประสม"

ภาพปกโดย ผู้เขียน


สวัสดีค่ะ วันนี้จะมาพูดถึงเรื่อง คำประสม  เรื่องง่าย ๆ เป็นคำที่หลาย ๆ คนอาจจะรู้จักแล้ว และยังมีอีกหลายคนเช่นกันที่ยังไม่รู้จัก วันนี้ผู้เขียนจะมาให้ข้อมูลเรื่อง คำประสม เรามาเริ่มเรียนรู้กันเลยค่ะ


ความหมายของคำประสม
คำประสม หมายถึง คำที่เกิดจากการนำหน่วยคำอิสระ ที่มีความหมายต่างกัน อย่างน้อย 2 หน่วยมารวมกัน เกิดเป็นคำใหม่คำหนึ่งมีความหมายใหม่ เกณฑ์ที่ใช้แยกคำประสมออกจากคำประเภทอื่นมีดังนี้

  • คำประสมเป็นคำที่มีความหมายใหม่ แต่มักมีเค้าคงความหมายของหน่วยคำเดิมอยู่ เช่น น้ำแข็ง เป็นคำประสม มีความหมายว่า    “น้ำที่แข็งเป็นก้อนเพราะถูกความเย็นจัด” เป็นความหมายใหม่ที่มีเค้าความหมายเดิมของหน่วยคำว่า น้ำ และ แข็ง
  • คำประสมจะแทรกคำใด ๆ ลงระหว่างหน่วยคำที่มารวมกันนั้นไม่ได้ เช่น
    - ลูกช้างเดินตามแม่ช้าง ลูกช้างแปลว่าลูกของช้าง ไม่มีคำแทรกได้คือคำว่าของ ระหว่าง ลูก กับ ช้าง อย่างนั้นลูกช้างในประโยคจึงไม่เป็นคำประสม

Advertisement

Advertisement

- เทวดาช่วยลูกช้างด้วย ในที่มีลูกช้างเป็นสรรพนามแทนตัวบุคคลที่พูดกับสิ่งศักดิ์สิทธิ์ ไม่สามารถแทรกคำใดลงไปได้ ในระหว่างคำว่า ลูก กับ ช้าง ลูกช้างในประโยคนี้จึงเป็นคำประสม
  • คำประสมเป็นคำคำเดียว หน่วยคำที่เป็นส่วนประกอบของคำประสมไม่สามารถย้ายที่หรือสลับที่ได้ เช่น
    ฉันกินข้าวแล้ว สามารถย้ายคำว่าเข้าไปตรงต้นประโยคได้ คือ ข้าวฉันกินมาแล้ว ดังนั้นกินข้าวจึงไม่ใช่คำประสม
    เขานั่งกินที่ ไม่สามารถย้ายคำว่ากินหรือที่ไปไว้ที่อื่นได้ ดังนั้น กินที่ จึงเป็นคำประสม
  • คำประสมจะออกเสียงต่อเนื่องกันโดยไม่หยุดเว้นจังหวะระหว่างหน่วยคำที่เป็นส่วนประกอบ เช่น
    กาแฟเย็น ถ้าออกเสียงต่อเนื่องจะหมายถึงกาแฟที่ใส่นมและใส่น้ำแข็ง เป็นคำประสม แต่ถ้าเป็นช่วงจังหวะระหว่างกาแฟกับเย็นจะหมายถึงกาแฟที่ร้อนแต่วางไว้จนเย็น เป็นประโยค
  • Advertisement

    Advertisement

  •  คำประสมบางคำไม่มีความหมายทางวากยสัมพันธ์ระหว่างหน่วยคำที่เป็นส่วนประกอบ เช่น
     รถเสีย ไม่เป็นคำประสม เพราะ รถกับเสี่ยมีความสัมพันธ์ทางวากยสัมพันธ์ แบบประธานกับกริยา
     กินน้ำ ไม่เป็นคำประสม เพราะ กินกับน้ำมีความสัมพันธ์ทางวากายะสัมพันธ์ แบบกริยากับกรรม
  • ภาพประกอบโดย ผู้เขียนภาพประกอบโดย ผู้เขียน


    ส่วนประกอบของคำประสม เมื่อคำชนิดนั้นๆมาประกอบกันแล้วส่วนใดจะได้คำประสมที่เป็นคำนามหรือคำกริยา
    คำประสมที่เป็นนาม

    1. นาม + นาม  ตัวอย่างคำ

    ตีนกา            รอยย่นที่ปรากฏที่หางตา มีลักษณะคล้ายตีนของกา

    หมูกระทะ      ชื่ออาหารชนิดหนึ่ง

    ดอกฟ้า          หญิงที่สูงศักดิ์

    2. นาม + นาม + นาม  ตัวอย่างคำ

    รถไฟฟ้า              รถไฟที่แล่นบนรางยกระดับ

    Advertisement

    Advertisement

    ปากนกกระจอก   แผลที่เกิดที่มุมปาก

    3. นาม + ลักษณนาม  ตัวอย่างคำ

    ไอติมแท่ง     ไอติมที่ทำเป็นแท่ง

    น้ำแข็งก้อน   น้ำแข็งที่ทำเป็นก้อน ๆ

    4. นาม + กริยา  ตัวอย่างคำ

    หมูหัน   หมูที่ย่างทั้งตัว

    มือถือ   โทรศัพท์เคลื่อนที่

    5. นาม + กริยา + นาม  ตัวอย่างคำ

    แปรงสีฟัน   แปรงที่ใช้สำหรับทำความสะอาดฟัน

    คนเดินดิน   บุคคลที่มีความเป็นอยู่ธรรมดา

    6. นาม + กริยา + กริยา ตัวอย่างคำ

    สารฟอกขาว    สารเคมีที่ทำให้วัตถุมีความขาวขึ้น

    ใบขับขี่            ใบอนุญาตให้ขับขี่ยานพาหนะ

    7. นาม  บุพบท  นาม  ตัวอย่างคำ

    คนหลังเขา    คนที่ไม่ทันความเจริญของโลก

    บัวใต้น้ำ        คนโง่

    8. กริยา + กริยา  ตัวอย่างคำ

    พิมพ์ดีด    อุปกรณ์สำหรับพิมพ์ตัวหนังสือด้วยปลายนิ้วมือ

    จิ้มจุ่ม        ชื่ออาหารอีสาน

    9. กริยา + นาม  ตัวอย่างคำ

    เท้าแขน    ส่วนของเก้าอี้สำหรับวางแขน

    บังตา        ความสูงเหนือระดับสายตา

    10. บุพบท + นาม  ตัวอย่างคำ

    ในหลวง      พระเจ้าแผ่นดิน

    หลังบ้าน      ภรรยา                        


    คำประสมที่เป็นกริยา

    1. กริยา + กริยา  ตัวอย่างคำ

    กวาดล้าง     กำจัดให้สิ้นไป

    ซักซ้อม        แนะกันไว้ล่วงหน้า

    2. กริยา + นาม  ตัวอย่างคำ

    ปิดปาก        ไม่พูด

    เทคะแนน     ลงคะแนนออกเสียงให้เป็นจำนวนมาก

    3. กริยา + นาม + กริยา  ตัวอย่างคำ

    ตีบทแตก        แสดงได้สมบทบาท

    ขีดเส้นตาย    ให้โอกาสเป็นครั้งสุดท้าย

    4. กริยา + บุพบท  ตัวอย่างคำ

    เป็นกลาง    ไม่เข้าข้างฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

    5. กริยา + บุพบท + นาม  ตัวอย่างคำ

    ตีท้ายครัว     เข้าติดต่อกับภรรยาผู้อื่นในทางชู้

    6. นาม + กริยา  ตัวอย่างคำ

    ตาแข็ง         ไม่ง่วง

    หัวโบราณ    นิยมตามแบบเก่า

    7. นาม + กริยา + นาม  ตัวอย่างคำ

    เลือดเข้าตา   หาทางออกไม่ได้


    ภาพประกอบโดย ผูเขียนภาพประกอบโดย ผู้เขียน


    ลักษณะความหมายของคำประสม มี 3 ลักษณะ คือ

    1. ความหมายเปรียบเทียบ  ตัวอย่างคำ

    ดอกฟ้า    หญิงผู้สูงศักดิ์

    มือลิง       ไม้สำหรับติดข้างเรืออยู่ระหว่างกง

    มือใหม่      ยังไม่ค่อยชำนาญ

    ภาพประกอบโดย ผู้เขียน

    ภาพประกอบโดย ผู้เขียน


    2. ความหมายเฉพาะ  ตัวอย่างคำ 

    หน้าอ่อน    ดูอายุน้อยกว่าอายุจริง

    เบาใจ        ไม่หนักใจ โลงใจ 

    อ่อนใจ       เหนื่อยใจ   ท้อใจ ระอาใจ

    3. ความหมายใกล้เคียงกับคำเดิม  ตัวอย่างคำ

    ตีนผี หมายถึง

    ส่วนของจักรเย็บผ้า (ความหมายเฉพาะ)

    คนที่ขับรถเร็ว ซึ่งมักก่ออุบัติเหตุ มีผู้เสียชีวิต (ความหมายเปรียบเทียบ)

    หมาบ้า หมายถึง

    หมาที่เป็นโรคพิษสุนัขบ้า (ความหมายเฉพาะ)

    คนที่มาอาการไร้สติคล้ายหมาบ้า (ความหมายเปรียบเทียบ) 

    ภาพประกอบโดย ผู้เขียนภาพประกอบโดย ผู้เขียน


    จากบทความข้างต้น เห็นได้ว่าคำประสมเป็นคำง่าย ๆ ที่หลาย ๆ คนได้ลืมเรื่องคำประสมไป โดยผู้เขียนได้นำเสนอเพื่อเป็นการทวนความจำให้แก่ผู้อ่าน อย่าลืมอ่านเรื่องต่าง ๆ ของภาษาไทยเยอะ ๆ นะคะ เพื่อพัฒนาศักยภาพด้านภาษาไทย


     

    คัดลอกลิงค์
    คัดลอกลิงค์
    แจ้งตรวจสอบ

    ความคิดเห็น

    กรุณาเข้าสู่ระบบเพื่อทำการคอมเม้นต์