คัดลอกลิงค์

ความรู้

ชม "มโหระทึกแปลก" ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเชียงแสน

สงกรานต์ สมจันทร์
สงกรานต์ สมจันทร์
|2 min read
อ่านบทความอื่นจาก สงกรานต์ สมจันทร์
แจ้งตรวจสอบ
ชม "มโหระทึกแปลก" ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเชียงแสน

ครั้งหนึ่งอาจารย์ของผู้เขียนเคยพูดว่า “นี่นายรู้ไหม ที่ไหนที่จะไม่เจอคนไทยเวลานายไปเที่ยวเมืองนอก” ผมตอบไปว่าไม่ทราบ อาจารย์ก็ตอบมาว่า “พิพิธภัณฑ์ไง นายเคยเห็นคนไทยเที่ยวพิพิธภัณฑ์เยอะไหม”

ผมกลับมาคิด แล้วก็ได้แต่คิดว่า “จริงดังที่อาจารย์ว่า”

วัดเจดีย์หลวง เชียงแสน

ผมว่า การที่คนไทยไม่ค่อยเข้าพิพิธภัณฑ์ อาจเป็นเพราะเราไม่ค่อยชอบวิชาประวัติศาสตร์กันด้วย เมื่อพิพิธภัณฑ์เป็นสถานที่จัดเก็บวัตถุสำคัญทางประวัติศาสตร์ ก็ยิ่งทำให้ไม่ไปพิพิธภัณฑ์กันใหญ่ เอาเป็นว่า กระทรวงศึกษาธิการต้องเข้ามาแก้ปัญหาเรื่องนี้ครับ

สำหรับพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเชียงแสน อ.เชียงแสน จ.เชียงราย อาจเหมือนพิพิธภัณฑ์ทั่วไปที่จัดแสดงโบราณวัตถุที่ได้จากการขุดแต่งเมืองโบราณเชียงแสน ซึ่งมีอายุมากกว่า 600 ปี ในสมัยอาณาจักรล้านนานู้น และก็มีเรื่องตำนานนิทานปรัมปราหลากหลายเรื่อง

Advertisement

Advertisement

พช เชียงแสน

วันนี้ผมจะพามาชม “ของแปลกหาดูยาก” ที่ตั้งอยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติแห่งนี้ นั่นคือ “กลองมโหระทึก”

มโหระทึกเป็นเครื่องดนตรีโบราณ มีหลักฐานว่ามนุษย์สร้างเครื่องดนตรีนี้มากว่า 3,000 ปีมาแล้ว ภายหลังจากที่เราคิดค้นโลหะได้ แล้วก็ถลุงเป็นเครื่องดนตรีโลหะชนิดนี้ บ้างก็มีชื่อเรียกที่แตกต่างกัน เช่น “กลองกบ” บ้าง “มโหระทึก” บ้าง

มโหระทึก

นัยยะของเครื่องดนตรีนี้คือ ความอุดมสมบูรณ์ ดังนั้น ผิวหน้าของมโหระทึก จึงมักจะมีรูป “กบ” ซึ่งหมายถึงความอุดมสมบูรณ์ของน้ำ “เมื่อกบร้อง ฝนก็ตก” บางแห่งตกแต่งรูปหน้ามโหระทึกด้วยรูปนกกะเรียน ซึ่งหมายถึงความอุดมสมบูรณ์เช่นเดียวกัน

เมื่อบรรเลงกลองนี้ จึงเชื่อกันว่า ฝนจะตก และนำความอุดมสมบูรณ์มาสู่บ้านเมือง อันนี้ความเชื่อศาสนาผี ก่อนที่เราจะรับพุทธศาสนามาเสียอีกครับ

Advertisement

Advertisement

แต่มโหระทึกที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเชียงแสนนี้แปลกกว่าใคร เพราะมีรูปกบซ้อนกันถึงสามตัว!

มโหระทึก

นั่นหมายความว่า ขณะที่สร้างมโหระทึกใบนี้ขึ้น บ้านเมืองขณะนั้นคงแห้งแล้งกันดารมากเลยทีเดียว จึงต้องสร้างรูปกบขี่กันถึงสามตัว เพื่อให้บ้านเมืองเกิดความอุดมสมบูรณ์ และนอกจากนี้ยังมีความเชื่อกันว่า จะช่วยแก้ “ขึด” หรือภัยที่เกิดขึ้นในบ้านเมืองได้

นอกจากนี้ หน้าพิพิธภัณฑ์ยังมี “ระฆังหิน” ห้อยแสดงไว้ด้วย บ้างกล่าวกันว่าเป็นเครื่องตีที่ทำจากหิน บ้างกล่าวว่า มันคือสมอเรือที่ใช้หยุดเรือ ฯลฯ ใครที่มาเที่ยวสามารถมาลองตีดูได้ครับ

ระฆังหิน

เอาเป็นว่า ถ้ามาเชียงราย ไปเที่ยวสามเหลี่ยมทองคำ และลืมแวะมาดูมโหระทึกแปลก และระฆังหิน ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเชียงแสนครับ


ภาพประกอบโดยผู้เขียน

ความคิดเห็น

Advertisement

Advertisement

Advertisement

บทความล่าสุด